miércoles, 28 de septiembre de 2016

lunes, 12 de septiembre de 2016

Mi experiencia con “Aura”; de Carlos Fuentes.

“… recordarás a la vieja y a la joven que te sonrieron, abrazadas, antes de salir juntas, abrazadas: te repites que siempre, cuando están juntas, hacen exactamente lo mismo: se abrazan, sonríen, comen, hablan, entran, salen, al mismo tiempo, como si una imitara a la otra, como si de la voluntad de una dependiese la existencia de la otra…” (Carlos Fuentes, Aura)


Para mí, “Aura”, es de los mejores libros que he leído. Esta novela, de suspenso, me atrajo desde que leí el primer renglón. El autor tuvo una manera muy peculiar para escribir la historia, haciéndome creer que yo acompaño al protagonista de la narración, sintiendo así, que cada lio, intriga, o enredo, eran parte de mi vida, en el momento que lo leía.

Mientras pasaba las páginas del libro, centraba más mi atención en él, porque me sentía acompañante del señor Felipe Montero; protagonista de la novela. Y cuando menos lo esperé, caí en cuenta que ya había terminado de leer “Aura”; Un libro que cuenta con tan sólo 61 páginas, pero en ellas esconde una maravillosa e interesante narración, que sin duda alguna, recomiendo leer.


martes, 30 de agosto de 2016

Que me perdone la ciencia (Declamación).

"... Ahí, ahí yo comprendí entonces
que la ciencia no es tan ciencia,
porque no tiene conciencia,
porque por esos caminos
donde muchos médicos no andan,
corre a galope la muerte,
va y viene la desgracia..."

(Claudio Martínez Paiva, Que me perdone la ciencia) 


jueves, 25 de agosto de 2016

I´in tnone´e lulu´u sa´ a ndo´o (Una hermosa mañana tejiendo tenates).

Tu´un savi

Español

Vitna ku in tno’o ne’e kalu ndio’asa si’isa sa’a ndo’, ja sa’aña kadaluu kokoa tuna ama jinisa intna’a ndo’o ja sa’a si’isa. Ora ndia’asaña te jinkua’an’sa naxa sa’aña ndo’o kadaluu.
Hoy es una hermosa mañana, muy hermosa, porque veo a mi mamá tejiendo, tenates,los tenates que ella teje son muy bonitos, nunca vi unos tenates así, unos tenates como los que teje mi mamá, me inspira mucho cuando la veo sentada, sentada enfrente de mi casa, tejiendo sus hermosos tenates.


Su kuenta iyo ñu’u stila vṫ. (No es como la ciudad).

Tu´un savi

Español

Su kuenta iyo ñu’u stila vṫ.

No es como la ciudad.

Iñin nu´u metu’u veí,
Ma’a jiani inin neyan veí, je ntu jiavin.
Su ñu’u stila vi, ni su un’u ne’e ra ñivi yiyavi, vi…
Ma na’a nijia, ya’a vi un tuvi ma vií nijia cune’yao.
Vi’í xa iyo ya’a, tyi ini ya ita ra sa’a.
Nṫ’i va kuií, kuenta kui’í cule ya ñaki yuku ti nuu ite.
Nṫ’i kuiti ra va’a, su ra yu’tu  nu’u ña kiyu’ura sa’a.
Xini ñu’u ka’an y’a je kuvi jie tuyuva,
Ntutuvi neya’o ma so iyo un’u ñi’vṫ.
Ra yuku va tyutiyu’ura ñu’u ya’a,
Ji ra tatyi viji sa’á ra ya na xita tatyi ñun ku’un ka.
Ne to’o kuui inin yatyio iñin ya’a,
Retu ñu’u stila iñin je nkunin naja noo ata’o ya kune’e un ñu’u lavṫ.

Estoy parado frente a la única casa,
Mi ser de contemplar esta imagen no se cansa.
No es como la ciudad, ni la colonia condesa…
Aquí se aprecia de verdad la belleza.
Todo es bonito, como escuchar el canto del pajarito.
Todo es verde, como la rana que en el pasto se pierde.
Todo es vida, como el árbol que a las aves sirve de guarida.
Estoy hablando de plan de zaragoza,
De todo lo que esconde la naturaleza.
De todos los cerros que hay alrededor,
Y del aire tan fresco que me hace respirar mejor.
Estar aquí me llena completamente de tranquilidad,
Algo que jamás sentí ni sentiré estando en la ciudad.



Ite o kui (El pasto verde).

Tu´un savi

Español

Ite o kui

El pasto verde

Jin kuanisa ora janu ite  ye’e vesa , tyi ka jinkondesa kakasikisa jin ñanisa
Nu ite, ka jinkondesa ka skuntatnasa, kakasikisa, ka jinosa te tu u’u.
Jun kuainisa tyi kakasikisa in ñanisa te osini kuakuasa.

Me gusta mucho cuando empieza a crecer el pasto enel patio de mi casa, porque empiezo a jugar con mis hermanos
En el pasto, nos empezamos a tirar, a juagar, a correr y no nos duelenada. Me gusta porque así convivo con mis hermanos, me siento feliz con ellos.



Si´isa (Mi madre).

Tu´un savi

Español

Si´isa

Mi madre

Nu in ve´e i´ini oo in ja si´i si´i ja nadakani ini, jasi´i yun ni kuita ja ni skua´anuña jin se´eña, kuakua´a ja ni ndo´o, kueki kueni ni jika. Ñayiu yun tyi va´a kuakua ini te visi tu ndani´i anuma jakuña ora ndia´a yuunu se´ema, ka´an ja su kaku ja ndeuini jin ja kaxtintna´a jin dindi. Unu, nu ñayiu si´i yun ntadu un anu ma in ja vijin, te ndia´asa ja unu tna´au iniña, te unu kajunkui tenuña, ña´a yun tyi nde ya´auña, jasi´i yun ku ja kaka´an jinsa. Vi va´a ja maña te ni kakusa. Numaña ndita ndindi´isa. Maña ku si´isa
En un hogar cálido se encuentra una mujer pensativa, aquella mujer se desvaneció para sobresalir con sus pequeños, tras mil tropiezos de la vida, avanzó paso a paso. Ella es muy bondadosa y aunque a veces el alma se le desgarra, sonríe solo al ver el rostro de sus hijos, dice que son su razón de vivir y de luchar contra todo. A veces, a esa mujer le cae hielo en el corazón y la he visto agonizar de dolor, han caído gotas de cristal por sus lindos ojos. Esa mujer es mi mayor tesoro, ella es mi mejor amiga. Gracias a ella nací, a ella le debo todo. Ella es mi madre.